 Nhạc sĩ Lê Vân Tú |
Ngoài phần giới thiệu những
nghệ sĩ đã thành danh trong thế giới âm nhạc Việt Nam, thỉnh thoảng Nghệ Sĩ Và
Đời Sống do Trường Kỳ thực hiện cũng đã dành riêng một chương trình để giới
thiệu những nghệ sĩ được biết đến trong một phạm vi nào đó, nằm trong mục đích
khám phá những ca sĩ hoặc nhạc sĩ sáng tác chưa có dịp hoặc thiếu phương tiện để
phổ biến giọng hát, hay những tác phẩm của mình đến người thưởng thức. Một người viết nhạc tên Lê Vân Tú, hiện cư ngụ ở Canberra, Australia, ở trong trường hợp này. Nhưng trường hợp của ông còn có thêm một điểm đặc biệt nữa là ông đã từng có dịp phổ biến những sáng tác của mình đến người nghe từ khi còn là một học sinh ở Huế. Nhưng sau khi vào đến Sài Gòn, một vài va chạm với thực tế khi muốn theo đuổi con đường nghệ thuật đã khiến ông chán nản để tạm gác lại giấc mộng của mình. |
|
Hãy đến ngồi đây nghe em hát Khúc hát ngày nào em vẫn nhớ Từ ánh hoàng hôn đã xa mờ Và những ngày thơ Buồn đến đưa em về trong những giấc mơ. Hãy ngã bờ vai cho em khóc Nước mắt ngậm ngùi hương dĩ vãng Vì những tàn phai qua bao ngày Làm thấm lệ rơi Từ biết yêu anh rồi là biết những ngậm ngùi. Một mai dẫu có chia lìa Đường đời cách xa vời Hồ cầm vắng tiếng tay người Một mình câu hát buông lơi Dù xa như tháng ngày qua Yêu thương gởi phím tơ ngà Nghìn trùng nhờ gió đưa về Thì thầm câu hát vỗ về Hãy giữ giùm em chút hương nắng Của buổi chiều buồn mây xanh thắm Để những ngày sau mây phai màu Còn nhớ về nhau Dù gió mưa giăng sầu ngày tháng trôi mau Hãy nhớ về em như cơn gió Đã giữ tình anh trong nỗi nhớ Để những chiều mưa bao mong chờ Làm ướt hồn thơ Từ biết yêu nhau rồi đời nhẹ như mơ. |
 CD Tiếng Buồn Của Giòng Sông  Ca sĩ Quỳnh Lan |
|
Sau những va chạm với thực tế khiến ông chán nản trong một thời gian dài, Lê Vân Tú chỉ biết chú tâm vào vấn đề học vấn để đi đến thành công trong vai trò nghiên cứu và giáo sư giảng dạy Điện Toán tại các trường đại học Canberra và Melbourne từ nhiều năm nay, đặc biệt về ngành Trí Tuệ Nhân Tạo. Không kể trước đó ông cũng đã từng dạy về ngành Toán tại đại học Western Australia và đại học Melbourne từ năm 75 đến năm 80. Tuy nhiên, cũng trong thời gian giảng dạy ấy, Lê Vân Tú đã không thể tách rời hẳn với âm nhạc mà vẫn tiếp tục sáng tác, coi như là một thú giải trí của riêng mình. Với một cuộc sống không còn quá bận rộn trong thời gian gần đây, từ vài năm nay người viết nhạc sắp bước vào lớp tuổi 70 này, bỗng thấy tâm hồn mình như rộn rã hẳn lên, như bắt gặp được một thôi thúc mạnh mẽ nào đó để trở lại cùng âm nhạc với nhiều hứng khởi. Đồng thời, phương tiện chuyển đạt đến người nghe giờ đây đã trở nên phổ thông trong quần chúng nên Lê Vân Tú đã cảm thấy rất thoải mái để trở về với giấc mộng ấp ủ từ thời còn son trẻ. |
|
Nghe trong chiều vắng mênh mang buồn Nghe cung sầu lắng vang trong hồn Nghe từng chiếc lá rớt cuối mùa Giòng nước mát xóa nhòa Quãng đời nào xôn xao trong đời ta. Nghe mây chiều xuống nghiêng vai sầu Nghe Thu về lá đang thay màu Nghe hồn quạnh vắng những đắm chìm Và tiếng hát lắng trầm Nghe chiều lặng lẽ đi âm thầm. Chiều rung lên tiếng hư không Chiều ru im vắng mênh mông vời trông Còn dư âm chốn xa xăm Trầm luân theo kiếp phiêu bồng hoài mong, Chiều buông lơi mấy cung tơ Chiều chơi vơi cuốn xa bờ tuổi thơ Còn đâu đây tiếng ru ai Tàn phai theo bao tháng ngày xóa mờ. Ta như rừng vắng đang khô cằn Em như giòng suối xa mơ màng Đem từng chiếc lá sắp héo tàn Dệt nốt mấy khúc đàn Cho lòng quên hết bao ưu phiền. |
 CD Chiều Tĩnh Lặng  Ca sĩ Mỹ Tâm |
|
Quí vị đang theo dõi chương trình Nghệ Sĩ Và Đời Sống do Trường Kỳ thực hiện về Lê Vân Tú và vừa rồi là tiếng hát Mỹ Tâm trong nhạc phẩm Chiều Tĩnh Lặng của người viết nhạc kiêm giáo sư đại học tại Úc châu. Lê Vân Tú mở mắt chào đời tại Huế năm 1939. Thời trung học, ông theo học các trường Nguyễn Tri Phương và Quốc Học Huế. Cũng trong thời kỳ nầy, Lê Vân Tú đã được nhạc sư Nguyễn Hữu Ba chỉ dẫn kỷ lưỡng về nhạc lý trong suốt ba bốn năm. Do ảnh hưởng của vị giáo sư dạy nhạc nổi tiếng nghiêm khắc, Lê Vân Tú đã giữ một cách tuyệt đối lời khuyên được ông coi như khuôn vàng thước ngọc của giáo sư Nguyễn Hữu Ba là phải tôn trọng niêm luật như khi sáng tác một bài thơ, và ngay từ bản nhạc đầu tiên mang tựa đề Bến Tầm Dương do ông viết vào năm 1955, Lê Vân Tú đã theo đúng nguyên tắc nầy. Sáng tác của một cậu học trò mới được 16 tuổi sau đó đã từng được nhạc sĩ Văn Giảng khen ngợi và khuyến khích. Nhạc phẩm đầu tiên của Lê Vân Tú đã được nữ ca sĩ Hà Thanh trình bày trên đài phát thanh Huế, mặc dầu ông không quen biết gì người ca sĩ sông Hương. Nhờ được sự khuyến khích với tác phẩm đầu tay và nhất là được một tiếng hát tên tuổi là Hà Thanh trình bày nên Lê Vân Tú liên tiếp sau đó viết thêm một số ca khúc như Bên Giòng Sông Hương, Mái Tóc Ngày Thơ, Hoa Vông Vang, v.v., và đều được Hà Thanh gởi đến thính giả của đài phát thanh Huế. |
|
Một giòng sông trôi Về nơi cuối trời Thuyền xa bến rồi Mưa ngàn sầu rơi ướt vai người đi. Một giòng sông trôi Về nơi thương nhớ xa vời Thuyền ơi có đến bên trời Gởi tình ta theo. Người về nơi nao Bờ xa dấu xưa chìm sâu Đường xưa đắm trong mưa sầu. Nhớ em rừng chiều úa tàn Bước chân lạc giòng suối ngàn Vắng em cuộc đời rất buồn. Người đem thương nhớ Về nơi không bến không bờ Giòng sông im vắng Lắng nghe cõi lòng bơ vơ. Bến xưa ai vẫn mong chờ Tháng năm nào vẫn ơ thờ Dấu xưa giờ đã phai nhòa. Từ ngày em đi Bờ xa nhớ về Lời xưa ước thề Đôi lòng còn ghi dấu chân người đi. Từ ngày xa em Giòng sông liễu rũ tơ mềm Thuyền trôi lơ lững theo giòng Giữa đời mênh mông. Từ ngày xa em Mùa xưa lá rơi nhiều thêm Đường xưa đắm trong ưu phiền. Nhớ em ngày tàn úa mềm Cánh chim lạc rừng đắm chìm Gió mưa dệt từng nỗi buồn. Nhớ em ngày tàn úa mềm Cánh chim lạc rừng đắm chìm Gió mưa thì thầm gọi tên. |
 CD Có Em Bên Đời  Ca sĩ Nghi Văn |
|
Những sáng tác của Lê Vân Tú, chẳng hạn như Tiếng Buồn Của Giòng Sông vừa được trình bày qua tiếng hát của Nghi Văn, thường được viết ra theo nguồn xúc cảm của ông chứ không mấy quan tâm đến niêm luật. Tuy nhiên, vì đã quen với những niêm luật ghi sâu trong đầu óc, nên khi những giòng nhạc được viết ra thường là đúng với sự hướng dẫn của vị giáo sư ông rất quí mến là Nguyễn Hữu Ba. Đang hăng say trong việc sáng tác, Lê Vân Tú đã phải rời Huế để vào Sài Gòn theo học đại học. Vì chưa định hướng ra sao, Lê Vân Tú trước tiên đã ghi tên theo học trường Kiến Trúc, rồi qua đến Quốc Gia Âm Nhạc, để rồi cuối cùng cảm thấy thích hợp với môn Toán nên ông đã theo học môn nầy tại trường Đại Học Khoa Học và tốt nghiệp tại đây với hạng Tối Ưu vào năm 1966. Nhờ vậy Lê Vân Tú đã được giữ lại làm Giảng nghiệm viên cho trường. Nhiều người nêu lên thắc mắc về sự khác biệt nếu không nói là đối chọi giữa toán học và âm nhạc khi thấy một người có tâm hồn nghệ sĩ như ông lại thích hợp với môn Toán, không những thế lại còn rất xuất sắc về môn nầy. Lê Vân Tú đã trình bày đại ý là nhiều người cho rằng học Toán khô khan nhưng theo ông không đúng. Thật ra phải là người có nhiều xúc cảm, có đầu óc tưởng tượng phong phú mới nên học ngành nầy vì đó là một môn học trừu tượng, và cũng theo ông, học môn nầy không khác gì sống trong một thế giới ảo tưởng. |
|
Giã từ mùa Thu trong mắt em Tôi qua từng phố đêm Đường nào tới lãng quên. Bước thầm, Nhịp đời như lắng trầm Mưa rơi trong hồn vắng Từng giọt buồn nhớ nhung. Lắng nghe tháng năm dần qua Có những khi lìa xa Tình ngỡ đã phai nhòa. Cuộc tình nào còn giữ mãi Chia cách không đổi thay Mưa nắng không tàn phai. Ôi, đời ta như áng mây Cứ mãi hoài trôi theo Từng cơn gió lay, Có con nước nào ra khơi Hãy cuốn đời ta trôi Trôi về với cội nguồn. Mỗi lần tìm về qua lối xưa Tôi nghe trời vẫn mưa Dường như trong giấc mơ. Bước thầm, Nhịp đời nghe rất gần Dư âm cung sầu lắng Từng giòng đời nhớ mong. Có ai biết trong lòng tôi Có những khi lẻ loi Lòng đã lãng quên rồi. Đời người rồi trôi mãi Đâu có ai chờ ai Chỉ thấy tôi tìm tôi. |
 DVD Có Em Bên Đời  Ca sĩ Hồ Quỳnh Hương |
|
Hồ Quỳnh Hương vừa trình bày nhạc phẩm Nhịp Đời Lặng Lẽ của Lê Vân Tú để tiếp nối cho chương trình Nghệ Sĩ Và Đời Sống do Trường Kỳ thực hiện về ông. Sau khi trở thành giảng nghiệm viên trường Đại Học Khoa Học, cuộc sống vật chất của Lê Vân Tú có phần dễ thở hơn trước. Đó là khi ông mới vừa đặt chân vào Sài Gòn để vừa đi học vừa đi làm. Buổi sáng sớm đi bỏ báo, sau khi đi học về là đi lấy dữ kiện cho Viện Thống Kê, đến tối lại đi dạy học kèm. Tuy vậy mà ông vẫn ở trong tình trạng bửa đói bửa no, với một cuộc sống rất ư gian nan, đầu tắt mặt tối. Với một cuộc sống khó khăn như vậy, Lê Vân Tú không còn thời gian để nghĩ đến việc sáng tác, ngoài vài ba nhạc phẩm viết trong những ngày đầu tiên ở một nơi còn quá mới lạ đối với một người sinh viên trẻ tuổi. Tuy nhiên ông cũng từng thăm hỏi để tìm cách phổ biến những tác phẩm của mình. Kính thưa quí vị một lần nữa chúng tôi tạm ngưng phần giới thiệu Lê Vân Tú ở đây để mời quí vị cùng thưởng thức một ca khúc của ông mang tựa đề Tiễn Em Về qua tiếng hát Mỹ Tâm: |
|
Về sao hởi em? Nắng chưa phai cuối trời Nói năng chưa hết lời Nắm tay chưa muốn rời Nhịp đàn còn chơi vơi. Về sao hởi em? Nắng Xuân chưa nhuốm hồng Tóc sương chưa thắm nồng Mắt thương sao vẫn buồn Chia tay làm buồn thêm. Còn đây phút giây Khắc cuộc tình đắm say Nhắc một thời ngất ngây Đem theo vào ngày mai Chút nồng cay. Rồi mai cách xa Bước chân đi cuối mùa Bóng ai xa khuất mờ Có nghe trong tiếng thở Niềm sầu nhớ vô bờ. Thôi cũng đành tạ từ em dấu yêu, Đêm nay về tìm lại trong trái tim ưu phiền Tìm trong giấc mơ những vùng trời tưởng nhớ, Tìm trong cay đắng những yêu thương ngọt ngào, Tìm trong hoang vắng phút giây nào gần nhau. Ngày mai nhớ em Dấu chân in trước thềm Bóng trăng soi lối mòn Bước ta đi vẫn còn Còn hằn trong tim. Ngày mai nhớ em Dấu môi chưa xóa mờ Những câu thơ vẫn chờ Tiếng ngâm em lững lờ Đưa ta vào cơn mơ. Còn đây gối chăn Ướp một trời nhớ thương Nhắc một đời vấn vương Đem theo làm hành trang Những chiều hoang. Dù mai có xa Có phai theo tháng ngày Có trôi nơi cuối trời Với bao nhiêu kỷ niệm Cũng đủ sống một đời. |
 Lê Vân Tú và gia đình  Lê Vân Tú và người bạn đời (1971) |
|
Thuở Lê Vân Tú mới ở Huế vào Sài Gòn, ở đây chỉ có hai phương tiện để lancer một nhạc phẩm mới, là những chương trình ca nhạc trên đài phát thanh và chương trình ca nhạc ở các phòng trà. Cả hai nơi nầy, ông không hề quen biết một ai để có thể gởi gấm những đứa con tinh thần. Một thanh niên trẻ tuổi còn ngây thơ như Lê vân Tú vào thời đó đã giật mình khi được cho biết là rất cần đến sự quen biết để những ca khúc được phổ biến trên đài phát thanh. Anh còn ngạc nhiên và giật mình hơn nữa khi biết muốn sáng tác của mình được một ca sĩ hát tại phòng trà thì phải trả tiền. Một lần anh được Trịnh Công Sơn, quen biết từ ngoài Huế, giới thiệu một nữ ca sĩ nổi tiếng để anh liên lạc nhờ trình bày một ca khúc tại phòng trà, Lê Vân Tú tâm sự là anh đã bị sốc khi điều kiện của người ca sĩ đó đưa ra là 500 đồng, một số tiền quá to lớn đối với một anh sinh viên năm thứ nhất từ Huế vào Sài Gòn sống thui thủi một mình. Chưa hết, có lần nhạc phẩm Đảo Dừa của ông đã được nhạc sĩ Hoàng Trọng hòa âm cho cả ban nhạc trình bày nhưng lại không được nhạc sĩ Võ Đức Tuyết đồng ý khi cho rằng nhạc phẩm nầy quá ủy mị không phù hợp với chủ trương của nền Đệ Nhất Cộng Hòa lúc đó. Một lần khác, nhạc sĩ Từ Công Phụng giới thiệu nhạc phẩm Thiên Đường Hiu Quạnh của Lê Vân Tú, trong đó có phần đóng góp lời ca của anh với tác giả, để Nhật Trường trình bày. Nam ca sĩ nầy tỏ ra thích thú và đồng ý vì nhận thấy bài nầy có cấu trúc rất lạ, nhưng cũng với điều kiện là Lê Vân Tú phải trả tiền hòa âm. |
|
Vàng bóng chiều rơi Sợi buồn vương theo lối Dấu chân xưa mờ phai Cuộc tình nay đã khuất Xa mờ theo tháng ngày Gởi cánh chim bay về thương nhớ ai chiều nay. Nhìn tháng ngày đi Tuổi buồn như chiếc lá Thoáng rơi trên hồn ta Hồ cầm rung thương nhớ Xa vời trên ngỏ đời Tìm ánh sao rơi về thương nhớ bao giờ nguôi. Ta từ nay giã từ những giòng sông đam mê trôi lạc trong sương mù. Ta vùi quên đắng cay nghe tình yêu thoảng theo cơn gió bay qua khoảng đời. Mộng ước tàn phai Nhạc sầu dâng tê tái Vấn vương trong hồn ai Đàn chùng rung thương nhớ Mơ hồ trong gió chiều Một bóng cô liêu về trong Thiên Đường Quạnh Hiu. |
 Lê Vân Tú và người bạn đời (2007) |
|
Cho đến lúc đó, vẫn mang một đầu óc ngây thơ nên Lê Vân Tú vẫn chưa hiểu thế nào là những qui luật được gọi là bất thành văn trong thế giới show business của Sài Gòn, cũng như của bất cứ nơi nào trên thế giới, nên lại đã coi trường hợp nầy như một cú sốc. Từ đó ông đâm ra chán nản để không còn nghĩ đến âm nhạc, cùng một lúc quyết định tạm gác giấc mộng sang một bên. Nhưng mặc dù vậy, âm nhạc vẫn luôn luôn gắn bó với ông, nên Lê Vân Tú theo học đàn guitar với nhạc sĩ Lâm Tuyền một thời gian vào những năm 61-62. Thực tế cho ông thấy cuộc sống của người thầy của mình qua tình trạng nghèo túng khiến ông cảm thấy tội nghiệp cho kiếp sống của một người nghệ sĩ, rồi ông đi đến một kết luận rất đơn giản là chỉ có những người khá giả mới đi theo ngành nhạc được, nếu muốn có một đời sống thoải mái. Nên từ đó Lê Vân Tú chỉ chú tâm vào chuyện học hành, vì đối với ông chỉ như vậy mới có thể thoát khỏi cảnh nghèo túng. Đến năm 1973, Lê Vân Tú được sang Úc du học, sau một thời gian giảng dạy tại một số trường đại học ở Đà Lạt, Sài Gòn và Tây Ninh. Từ đó cậu bé nhà nghèo, con giữa của một gia đình có 5 người con sớm mồ côi cha mẹ, đã chỉ chăm chú vào chuyện học hành để chiếm được những bằng cấp cao trong ngành Toán Học và Khoa Học như Văn bằng Điện Toán, Thạc sĩ Khoa Học, và Tiến sĩ Toán Học. Từ ngày sống ở Úc châu, trong những khi rãnh rỗi Lê Vân Tú vẫn tiếp tục viết nhạc, như là một sự thôi thúc để sáng tác và không bao giờ nghĩ sẽ đi theo con đường chuyên nghiệp. Hơn nữa ông tin rằng định mệnh đã không an bài ông trở thành một nghệ sĩ, là người đối với ông có một cuộc sống khác biệt không giống thế giới của mình. Những sáng tác của Lê Vân Tú đã thoát ra khỏi những đề tài than vãn về thân phận bèo bọt của con người trong thời gian đầu tiên, để đến với những tình cảm nhẹ nhàng hơn. Sau những thành công trong việc học vấn kể từ khi ông tốt nghiệp Tối Ưu tại trường Đại Học Khoa Học Sài Gòn, và sau đó được mời tiếp tục làm việc tại đây. Cũng từ đó ông nhìn cuộc đời với một cặp mắt bớt bi quan hơn xưa, để viết ra những sáng tác trước khi đi du học tại Úc châu như Tiễn Em Về, Một Mùa Để Thương và Một Mùa Để Nhớ, Như Mây Mùa Thu, v.v. Lê Vân Tú lập gia đình trước khi du học với một sinh viên Chính Trị Kinh Doanh Đà Lạt. Vợ con kẹt lại Việt Nam sau biến cố tháng tư 1975, để mãi đến năm 1979 cả gia đình mới được đoàn tụ. Hai vợ chồng có với nhau hai người con gái, cả hai đều đã lập gia đình và cùng cư ngụ tại Úc châu. Dù Lê Vân Tú không phải là một nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp, nhưng lại là một nhà khoa học nổi tiếng trong Cộng Đồng người Việt tại Úc Châu, nhưng vợ ông đã đưa ra nhận xét ông là một con người không thực tế. Nhận xét đó có vẻ trái ngược, nhưng đối với Lê Vân Tú thật ra rất chính xác, vì ông quan niệm cả hai lĩnh vực nầy đều đòi hỏi một trí tưởng tượng cao trong một thế giới trừu tượng. Và cũng nhờ vậy ông đã tạo thành những ca khúc diễn tả chính xác những cảm xúc của mình, không khác gì những chính xác cần thiết trong Khoa Học. Kính thưa quí vị, chương trình Nghệ Sĩ và Đời Sống do Trường Kỳ thực hiện về Lê Vân Tú sẽ được kết thúc sau đây với một sáng tác của ông mang tựa đề Một Mùa Để Thương và Một Mùa Để Nhớ do Lê Hiếu trình bày: |
|
Một mùa Xuân Đem hoa thắm bên trời Tình yêu đến trong đời Gợi thương nhớ xa xôi. Rồi mùa Thu Đem nhớ nhung về với Nước mắt dâng chia phôi Theo lá Thu tàn phai. Một mùa Xuân Nắng ấm mênh mang hồn người Và mùa Thu Tiếng hát thênh thang tuyệt vời Một mùa thương Nước mắt pha trong nụ cười Một mùa yêu Mãi mãi đem theo vào đời, |
Ôi, cánh chim nào cũng mõi mòn Dấu chân trời vẫn thênh thang Bóng ai giờ xa xôi lắm. Ôi, tiếc thương nào cũng phôi pha Vấn vương rồi cũng chia xa Chỉ còn niềm thương nhớ. Một mùa thương Dấu vết yêu đương còn hằn Một mùa yêu Tiếng hát đam mê muộn màng. Một lần thương Nước mắt đong thêm vào đời Một lần yêu Héo hắt trong tim mà thôi. |
|
Trường Kỳ - Đài VOA – Hoa Kỳ levantu@nhacviet-ucchau.com www.nhacviet-ucchau.com |
